ارقام گستر کاسپین

دامنه کاربرد

•کلیه صندوقهای متولی اجرای طرحهای مزایای بازنشستگی ازجمله سازمان تامین اجتماعی و ... مشمول این استاندارد هستند.

•این استاندارد با حسابداری طرحهای مزایای بازنشستگی برای تمام اعضا به عنوان یک گروه سروکار دارد و به گزارش درباره مزایای بازنشستگی هر یک از اعضا نمی پردازد.

•این استاندارد در مورد طرحهای دیگری از قبیل بیمه بیکاری و خدمات درمانی که توسط برخی سازمانها و صندوقها در کنار طرحهای مزایای بازنشستگی اداره می شود، کاربرد ندارد.

طرحهای مزایای بازنشستگی

•برنامه هایی است که به موجب آن برای اعضا پس از خاتمه خدمت، مزایایی در قالب حقوق بازنشستگی یا مستمری فراهم می شود. به شرطی که بتوان این مزایا را قبل از خاتمه خدمت بر اساس شرایط مصوب یا رویه مورد عمل تعیین یا براورد کرد.

مزایای بازنشستگی

•عبارت است از حقوق بازنشستگی و سایر مستمریهایی که به موجب مقررات طرح انتظار می رود با توجه به سنوات خدمت گذشته اعضا به آنان پرداخت شود.

اعضا

•شامل کلیه افراد اعم از شاغلین، بازنشستگان و مستمری بگیرانی است که از مزایای طرح بازنشستگی بهره مند می شوند.

صندوق بازنشستگی

•شخصیت حقوقی مستقلی است که تحت عناوینی مانند صندوق، سازمان، موسسه و غیره براساس قانون، اساسنامه یا دستورالعمل خاص، در حوزه تامین مزایای بازنشستگی اعضا، فعالیت می کند.

خالص داراییهای طرح (ارزش ویژه طرح)

•عبارت است از داراییهای طرح منهای بدهیهای آن غیر از ارزش فعلی مزایای بازنشستگی مبتنی بر اکچوئری.

استفاده کنندگان و نیازهای اطلاعاتی آنان

اعضا

اطلاعاتی راجع به:

• امکان تامین مزایا و چگونگی بکارگیری منابع طرح

•نرخهای حق بیمه

•شرایط بازنشستگی

ارکان طرح

اطلاعاتی به منظور:

•ارزیابی عملکرد طرح

•تصمیم گیری در مورد سیاستهای کلی طرح

•اطمینان از کفایت داراییها برای ایفای تعهدات

دولت

اطلاعاتی در خصوص:

•وضعیت مالی، تعهدات و عملکرد مالی برای ایفای وظایف حاکمیتی و نیز به منظور اطمینان از رعایت الزامات قانونی و نظارت بر طرحهای مزایای بازنشستگی

کارفرمــایـــان (در طرحـهــای مزایای بازنشستگی اختصـــاصی)

اطلاعاتی جهت:

•ارزیابی عملکرد طرح

•اطمینان از معقول بودن نرخهای حق بیمه

•پیش بینی تعهدات آتی خود

اهداف استفاده کنندگان از کسب اطلاعات

•ارزیابی توان پرداخت تعهدات

•ارزیابی عملکرد طرح

•تعیین راهبردها و خط مشی های طرح

•فراهم کردن امکان نظارت عمومی دولت

ارزش فعلی مزایای بازنشستگی مبتنی بر اکچوئری

•عبارت است از ارزش فعلی پرداختهای مورد انتظار به اعضای طرح بابت سنوات خدمت گذشته آنان که برمبنای مفروضات اکچوئری محاسبه می شود.

ارزش فعلی مزایای بازنشستگی مبتنی بر اکچوئری

•ارزش فعلی مزایای بازنشستگی مبتنی بر اکچوئری باید براساس پرداختهای مورد انتظار طبق شرایط طرح، با توجه به سنوات خدمت اعضا تا تاریخ مورد نظر و سطح حقوق و مزایای جاری اعضا محاسبه شود تا ارزش زمانی پول ( از طریق تنزیل با نرخ بازده مناسب) بین تارخ تهیه اطلاعات و تاریخ پرداخت مورد انتظار را منعکس کند.

ایفای تعهدات طرح در طرحهای مزایای بازنشستگی بستگی به عوامل زیر دارد:

•وضعیت مالی طرح

•حق بیمه های آتی

•کارایی عملیاتی طرح شامل سرمایه گذاری

تناوب ارزیابی مبتنی بر اکچوئری

•بر اساس قوانین و مقررات موجود، معمولا طرحهای مزایای بازنشستگی ملزم به انجام ارزیابی مبتنی بر اکچوئری حداقل هر سه سال یکبار هستند.

•چنانچه ارزیابی مبتنی بر اکچوئری به تاریخ صورتهای مالی انجام نشده باشد از آخرین ارزیابی انجام شده استفاده و تاریخ آن افشا می شود.

اندازه گیری داراییهای طرح

دارایی

مبنای اندازه گیری

سرمایه گذاریها

بر اساس:

استاندارد شماره 15: حسابداری سرمایه گذاریها

استاندارد شماره 18: صورتهای مالی تلفیقی و حسابداری سرمایه گذاری در واحدهای تجاری فرعی

استاندارد شماره 19: ترکیب واحدهای تجاری

استاندارد شماره 20: حسابداری سرمایه گذاری در واحدهای تجاری وابسته

استاندارد شماره 23: حسابداری مشارکتهای خاص

حق بیمه های دریافتنی

به مبالغ قابل دریافت اندازه گیری و گزارش می شود مشروط به اینکه جریان منافع اقتصادی مرتبط با حق بیمه به درون طرح محتمل باشد.

داراییهای ثابت مشهود

به بهای تمام شده یا مبلغ تجدیدارزیابی (به کسراستهلاک انباشته) اندازه گیری و گزارش می شود.

مبانی تعیین ارزش منصفانه سرمایه گذاریها

نوع سرمایه گذاری

سرمایه گذاری در سهام شرکتهای پذیرفته شده در بورس

مبنا

ارزش بازار (با توجه به بندهای 26 الی 28 استاندارد حسابداری شماره 15 با عنوان حسابداری سرمایه گذاریها)

نوع سرمایه گذاری

سرمایه گذاری در سهام سایر شرکتها

مبنا

مبلغ تجدید ارزیابی (با توجه به بند 34 استاندارد حسابداری شماره 15 با عنوان حسابداری سرمایه گذاریها)

نوع سرمایه گذاری

سرمایه گذاری با درآمد ثابت (مانند اوراق مشارکت)

مبنا

به مبلغ دفتری (در صورتیکه مدیریت طرح قصد نگهداری این اوراق را دارد)

به ارزش بازار (در سایر شرایط)

نوع سرمایه گذاری

املاک و سایر اموالی که به قصد سرمایه گذاری نگهداری می شود

مبنا

مبلغ تجدید ارزیابی (با توجه به بندهای 38 الی 44 استاندارد حسابداری شماره 11 با عنوان حسابداری داراییهای ثابت مشهود)

صورتهای مالی طرحهای مزایای بازنشستگی

•ترازنامه

•صورت تغییرات در خالص داراییها

•صورت درآمد و هزینه

•یادداشتهای توضیحی صورتهای مالی

ترازنامه طرح مزایای بازنشستگی باید حداقل حاوی اقلام اصلی زیر باشد:

الف. سرمایه گذاریها به تفکیک:

سرمایه گذاری در شرکتهای فرعی،

سرمایه گذاری در مشارکتهای خاص،

سرمایه گذاری در سایر شرکتها،

املاک،

اوراق مشارکت،

تسهیلات اعطایی،

سپرده های بانکی،

ب. موجودی نقد،

ترازنامه طرح مزایای بازنشستگی باید حداقل حاوی اقلام اصلی زیر باشد:

ج. حق بیمه های دریافتنی،

د. سایر حسابها و اسناد دریافتنی،

ه. داراییهای ثابت مشهود،

و. حسابها و اسناد پرداختنی،

ز. تسهیلات دریافتی،

ح. ذخیره مزایای پایان خدمت کارکنان،

ط. خالص داراییهای طرح،و

ی. ارزش ویژه طرح.

ارزش فعلی مزایای بازنشستگی مبتنی بر اکچوئری باید زیر ترازنامه افشا شود.

صورت تغییرات در خالص داراییها باید حداقل حاوی اقلام اصلی زیر باشد:

الف. حق بیمه های بازنشستگی،

ب. کمکهای بلاعوض،

ج. حق بیمه انتقالی از سایر طرحها،

د. حقوق و سایر مزایای بازنشستگی اعضا،

ه. حق بیمه انتقالی به سایر طرحها،

و. هزینه های اداره طرح،

ز. مازاد (کسری) درآمد نسبت به هزینه.

صورت درآمد و هزینه باید حداقل حاوی اقلام اصلی زیر باشد:

الف‌ . درآمدهاي‌ عملياتي‌ ،

ب‌ . هزينه‌هاي‌ عملياتي‌ ،

ج‌ . سود يا زيان‌ عملياتي‌ ،

د . هزينه‌هاي‌ مالي‌ ،

ه . ساير درآمدها و هزينه‌هاي‌ غيرعملياتي‌ ،

و . ماليات‌ بردرآمد ،

ز . سود يا زيان‌ فعاليتهاي‌ عادي‌ ،

ح‌ . اقلام‌ غيرمترقبه‌ ،

ط‌ . سهم‌ اقليت‌ ، و

ي‌ . سود يا زيان‌ خالص‌.

علاوه‌ بر موارد بالا ، ممكن‌ است‌ به‌ موجب‌ ساير استانداردهاي‌ حسابداري‌ ، ارائه‌ اقلام‌ اصلي‌ و جمعهاي‌ فرعي‌ ديگري‌ نیز ضرورت‌ داشته‌ باشد .

یادداشتهای توضیحی صورتهای مالی باید حداقل حاوی اقلام اصلی زیر باشد:

الف. رویه ها و مفروضات مورد استفاده برای تعیین ارزش منصفانه سرمایه گذاریها،

ب. رویه ها و مفروضاتی که در محاسبه ارزش فعلی مزایای بازنشستگی مبتنی بر اکچوئری بکار رفته است و هرگونه تغییر در رویه ها و مفروضات در فاصله بین دو تاریخ از انجام اکچوئری،

ج. تاریخ انجام آخرین ارزیابی مبتنی بر اکچوئری،

د. اطلاعات مختصر در مورد گروههای کارکنان تحت پوشش و کارفرمایان،

ه. اطلاعات آماری در خصوص تعداد بازنشستگان، مستمری بگیران و اعضای شاغل،

و. اطلاعات مختصر در مورد طرحهای بازنشستگی و ارائه اطلاعات کلی در خصوص شرایط هرکدام (نظیر شرایط استحقاق، مبالغ و درصدهای قابل پرداخت)،

ز. شرح تغییرات طی سال مالی در شرایط پرداخت مزایای بازنشستگی، حق بیمه ها، شرایط عضویت طرح و قوانین و مقررات مرتبط با طرح و اینکه تغییرات یاد شده در محاسبات اکچوئری منظور شده است یا خیر،

ح. خط مشی تامین منابع و هرگونه تغییر در آن طی سال مالی،

ط. وضعیت مالیاتی طرح،

ی. معاملات طرح با واحدهای تجاری تحت کنترل یا تحت نفوذ قابل ملاحظه تمام یا برخی از اعضا، کارفرمایان با نفوذ قابل ملاحظه در طرح، کانونهای بازنشستگی و سازمانها و تشکلهای مرتبط با اعضا و یا طرح،

ک. سیاستهای سرمایه گذاری منابع طرح،

ل. سرمایه گذاری طرح در سهام کارفرمایانی که بر طرح نفوذ قابل ملاحظه دارند، و

م. جدول جزئیات ارزش منصفانه خالص داراییهای طرح، به استثنای داراییهای ثابت مشهود که به بهای تمام شده یا مبلغ تجدید ارزیابی به کسر استهلاک انباشته منعکس می شود و مقایسه آن با ارزش فعلی مزایای بازنشستگی مبتنی بر اکچوئری و تشریح سیاستهای تامین مبالغ کسری.

در یادداشتهای توضیحی صورتهای مالی باید ارتباط بین ارز ش فعلی مزایای بازنشستگی مبتنی بر اکچوئری وارزش منصفانه خالص داراییهای طرح (به اسثنای داراییهای ثابت مشهود) و خط مشی تامین مالی مزایای بازنشستگی تبیین شود.

تاريخ‌ اجرا

الزامات‌ اين‌ استاندارد در مورد كليه‌ صورتهاي‌ مالي‌ طرحهاي‌ مزاياي‌ بازنشستگي‌ كه‌ دوره‌ مالي‌ آنها از تاريخ‌ اول‌ فروردين‌ 1384 يا بعد از آن‌ شروع‌ مي‌شود لازم‌الاجراست‌.

مطابقت‌ با استانداردهاي‌ بين‌المللي‌

با اجراي‌ الزامات‌ اين‌ استاندارد، مفاد استاندارد بين‌المللي‌ حسابداري‌ شماره‌ 26 با عنوان‌ حسابداري‌ و گزارشگري‌ طرحهاي‌ مزاياي‌ بازنشستگي‌ نيز رعايت‌ مي‌شود.