کاهش ارزش دارایی ها
•دلایل تدوین استاندارد
•حصول اطمينان از عدم گزارش داراييها به مبلغي بيش از مبلغ بازيافتني،
•رفع ابهامات موجود در مورد آزمون کاهش ارزش داراييها به ويژه واحدهاي مولد وجه نقد،
•ايجاد يکنواختي در گزارشگري ماليِ کاهش ارزش داراييهاي منفرد و واحدهاي مولد وجه نقد.
•بهبود اطلاعات در دسترس استفادهکنندگان صورتهاي مالي؛
•هماهنگی با استانداردهای بین المللی گزارشگري مالي؛
•اهداف آموزشی
•آگاهی از دامنه کاربرد استاندارد؛
•آگاهی از نحوه تشخیص یک دارایی مشمول کاهش ارزش؛
•آگاهی از نحوه اندازهگيري مبلغ بازيافتني؛
•آگاهی از نحوه شناسايي و اندازهگيري زيان كاهش ارزش؛
•آگاهی از نحوه برخورد با واحدهاي مولد وجه نقد و سرقفلي؛
•آگاهی از نحوه برگشت زيان كاهش ارزش؛
•آگاهی از نحوه افشا موارد مرتبط با این استاندارد.
دامنه کاربرد
اين استاندارد براي كليه دارايي ها به جز موارد زير كاربرد دارد:
•موجودی مواد و كالا؛
•داراييهاي ايجاد شده از طريق پيمانهاي بلند مدت
•سرمايهگذاريهاي جاری.
•داراييهاي زيستي غير مولد که به ارزش منصفانه پس از كسر مخارج برآوردي زمان فروش اندازهگيري ميشوند.
•داراييهاي غير جاري نگهداري شده براي فروش و عمليات متوقف شده.
•تعاریف
•بازار فعال
•داراييهاي مشترك
•زيان كاهش ارزش
•واحد مولد وجه نقد
زيان كاهش ارزش: مازاد مبلغ دفتري يک دارايي يا واحد مولد وجه نقد نسبت به مبلغ بازيافتني آن است.
واحد مولد وجه نقد: كوچكترين مجموعه داراييهاي قابل شناسايي ايجاد كننده جريان ورودي وجه نقدي كه به ميزان عمدهاي مستقل از جريانهاي ورودي وجه نقد ساير داراييها يا مجموعهاي از داراييها باشد.
داراييهاي مشترك: داراييهايي بجز سرقفلي است كه در ايجاد جريانهاي نقدي آتي واحد مولد وجه نقد مورد بررسي و نيز ساير واحدهاي مولد وجه نقد نقش دارد.
بازار فعال: عبارت است از بازاري كه كليه شرايط زير را دارد:
الف. اقلام مبادله شده در بازار متجانس هستند، ب. معمولاً خريداران و فروشندگان مايل در هر زمان وجود دارند، و ج. قيمتها براي عموم قابل دسترس است.
•تشخیص يك دارايي مشمول کاهش ارزش
•واحد تجاري بايد در پايان هر دوره گزارشگري، در صورت وجود هرگونه نشانهای دال بر امکان كاهش ارزش يك دارايي، مبلغ بازيافتني دارايي را برآورد كند.
نکات برجسته
واحد تجاري همچنين بايد بدون توجه به وجود يا عدم وجود هرگونه نشانهای دال بر کاهش ارزش الزامات زير را رعايت نمايد:
الف. آزمون سالانه کاهش ارزش يک دارايي نامشهود با عمر مفيد نامعين و يا دارايي نامشهودي که در حال حاضر آماده استفاده نيست.
ب. آزمون سالانه کاهش ارزش سرقفلي تحصيل شده در ترکيب تجاري
ارزيابي وجود نشانهای دال بر امکان كاهش ارزش دارايي
•منابع اطلاعاتی برون سازمانی
+
•منابع اطلاعاتی درون سازمانی
=
•شواهد امکان وجود کاهش ارزش
منابع اطلاعاتی برون سازمانی
كاهش قابل ملاحظه در ارزش بازار دارايي؛
تغییرات قابل ملاحظه با آثار نامساعد بر واحد تجاری در محیط فناوری، بازار، اقتصادی یا قانونی حوزه فعالیت واحد تجاری.
افزايش در نرخ بهره يا ساير نرخ هاي بازده بازار كه روي بازده مورد انتظار دارايي ها تاثيرگذاراند.
مبلغ دفتری خالص داراییهای واحد تجاری، بیشتر از ارزش بازار آن باشد.
منابع اطلاعاتی درون سازمانی
وجود شواهدی حاکی از نابابی یا خسارت فیزیکی دارایی؛
وقوع تغييرات قابل ملاحظهاي با آثار نامساعد بر واحد تجاري در ميزان يا چگونگي استفاده از دارايي طي دوره؛
وجود شواهدي از گزارشگري داخلي دال بر پائین تر از حد انتظار بودن عملکرد اقتصادي دارايي .
اندازه گیری مبلغ بازیافتنی
•فروش منهای هزینه های فروش
=
•خالص ارزش فروش
•ارزش فعلی جریان های نقدی آتی
•ارزش اقتصادی
نکات برجسته
مبلغ بازيافتني هر دارايي، جداگانه تعيين ميشود، مگر اينكه آن دارايي جريانهاي نقدي ورودي مستقل از ساير داراييها يا گروهي از داراييها ايجاد نکند. در اين صورت، مبلغ بازيافتني براي واحد مولد وجه نقدي تعيين ميشود که دارايي متعلق به آن است.
•ارزش اقتصادی
•برآورد جريانهاي نقدي ورودي و خروجي آتي
•بکارگيري نرخ تنزيل مناسب
برآورد جريانهاي نقدي ورودي و خروجي آتي
•پيشبيني جريانهاي نقدي ورودي حاصل از كاربرد مستمر دارايي
•پيشبيني جريانهاي نقدي خروجي مورد نیاز براي ايجاد جريانهاي نقدي ورودي حاصل از كاربرد مستمر دارايي
•خالص جريانهاي نقدي قابل دريافت يا پرداخت، هنگام واگذاري دارايي در پايان عمرمفيد آن.
نکات برجسته
جريانهاي نقدي آتي بايد با توجه به وضعيت فعلي دارايي برآورد شود. برآورد جريانهاي نقدي آتي نبايد شامل جريانهاي نقدي ورودي يا خروجي آتي باشد كه انتظار ميرود از موارد زير ناشي شود:
الف. تجديد ساختار آتي كه واحد تجاري هنوز نسبت به آن تعهدي ندارد.
ب. بهبود يا ارتقاي عملکرد دارايي.
برآورد جريانهاي نقدي آتي نبايد موارد زير را شامل شود:
الف. جريانهاي نقدي ورودي يا خروجي ناشي از فعاليتهاي تأمين مالي، و
ب. پرداخت يا دريافت ماليات بردرآمد. (زیرا كه نرخ تنزيل قبل از ماليات است)
بطور خلاصه پیش بینی جریان های نقدی برای انجام آزمون کاهش ارزش باید:
•شامل كليه جريان هاي نقدي مربوط به آن دارايي يا واحد مولد وجه نقد شود.
•نمايانگر دارايي يا واحد مولد وجه نقد در شرايط حال باشد.
•شامل جريان هاي نقدي حاصل از ماليات و فعاليت هاي تامين مالي نشود.
•با بودجه ها و طرح هاي به روز هم خواني داشته باشد.
نرخ تنزيل
نرخ (نرخهاي) تنزيل بايد نرخ (نرخهاي) قبل از ماليات باشد كه منعكسكننده ارزیابیهای جاري بازار از موارد زير است:
•ارزش زماني پول،
•ريسکهاي مختص دارايي که جريانهاي نقدي آتي برآوردي بابت آن تعديل نشده است.
شناسايي و اندازهگيري زيان كاهش ارزش
مبلغ دفتری
مبلغ بازیافتنی
نکات برجسته
زيان كاهش ارزش بايد بلافاصله در سود و زيان شناسايي گردد، مگر اينکه طبق استاندارد حسابداري ديگری، نحوه برخورد متفاوتی توصیه شده باشد.
پس از شناسايي زيان كاهش ارزش، استهلاک دارايي در دورههاي آتي بايد با توجه به مبلغ دفتري جديد منهاي ارزش باقيمانده آن (در صورت وجود)، بر مبنايي سيستماتيك و طي عمرمفيد باقيمانده آن محاسبه گردد.
واحدهاي مولد وجه نقد
در صورت وجود شواهدي حاکي از احتمال كاهش ارزش يك دارايي، بايد مبلغ بازيافتني آن دارايي به طور جداگانه برآورد شود. اگر برآورد مبلغ بازيافتني يك دارايي منفرد ممكن نباشد، واحد تجاري بايد مبلغ بازيافتني واحد مولد وجه نقدي را كه دارايي متعلق به آن است، تعيين کند.
•واحد مولد وجه نقد
•کوچکترين مجموعه داراييهاي قابل شناسايي ايجادکننده جريان ورودي وجه نقدي که به ميزان عمدهاي مستقل از جريانهاي ورودي وجه نقد ساير داراييها يا مجموعهاي از دارايـيها است.
•مبلغ بازيافتني يك دارايي منفرد در موارد زير قابل تعيين نيست:
•ارزش اقتصادي دارايي باتوجه به برآوردها بيش از خالص ارزش فروش آن باشد؛
•جريانهاي نقدي ورودي ناشي از دارايي، اساساً مستقل از جريانهاي نقدي ساير داراييها نباشد.
نکات برجسته
مبناي تعيين مبلغ دفتري واحد مولد وجه نقد بايد با مبناي تعيين مبلغ بازيافتني آن هماهنگ باشد.
تخصيص سرقفلي به واحدهاي مولد وجه نقد
به منظور آزمون کاهش ارزش، سرقفلي تحصيل شده در يک ترکيب تجاري بايد از تاريخ تحصيل به هريک از واحدهاي مولد وجه نقد يا گروههاي مولد وجه نقد واحد تجاري تحصيلكننده تخصيص يابد که انتظار ميرود از همافزايي ناشي از ترکيب منتفع شوند.
•هر واحد يا گروهي که سرقفلي به آن تخصيص داده ميشود:
•بايد بيانگر پايينترين سطحي در واحد تجاري باشد که سرقفلي براي اهداف مديريت داخلي تحت نظارت قرار ميگيرد.
•نبايد بزرگتر از قسمتي باشد که طبق استاندارد حسابداري شماره 25، با عنوان ” گزارشگري برحسب قسمتهاي مختلف“ تعيين شده است.
•چنانچه سرقفلي به يک واحد مولد وجه نقد تخصيص يافته باشد و واحد تجاري اقدام به واگذاري بخشي از عمليات آن واحد كند، سرقفلي مربوط به بخش واگذار شده بايد:
•هنگام محاسبه سود يا زيان واگذاري، در مبلغ دفتري آن بخش منظور شود.
•بر اساس ارزشهاي نسبي بخش واگذار شده و بخش نگهداري شده واحد مولد وجه نقد اندازهگيري شود، مگر اينکه واحد تجاري بتواند از روش بهتري براي انعکاس سرقفلي مربوط به بخش واگذار شده استفاده کند.
نکات برجسته
چنانچه يک واحد تجاري ساختار گزارشگري خود را بهگونهاي تغيير دهد که ترکيب يک يا چند واحد مولد وجه نقدي که سرقفلي به آن تخصيص داده شده است تغيير کند، سرقفلي بايد مجدداً به واحدهايي تخصيص يابد که تحت تأثير واقع شدهاند.
هنگام آزمون کاهش ارزش واحد مولد وجه نقدي که سرقفلي به آن تخصيص يافته، ممکن است نشانهاي از کاهش ارزش يکي از داراييهاي متعلق به آن واحد وجود داشته باشد. در اينگونه موارد، واحد تجاري ابتدا آزمون کاهش ارزش دارايي را انجام ميدهد و هرگونه زيان کاهش ارزش آن دارايي را پيش از آزمون کاهش ارزش واحد مولد وجه نقد شناسايي ميکند.
تخصیص زیان کاهش ارزش واحد مولد وجه نقد
ابتدا، صرف کاهش مبلغ دفتري سرقفلي تخصيص يافته به واحد مولد وجه نقد يا گروه واحدها شود، و
سپس متناسب با مبلغ دفتري به ساير داراييهاي واحد يا گروه واحدها، با رعايت موارد زير تخصيص يابد.
•واحد تجاري در تخصيص زيان كاهش ارزش نبايد مبلغ دفتري يك دارايي را به کمتر از بالاترين مبلغ از بين مبالغ زير، کاهش دهد:
•خالص ارزش فروش (اگر قابل تعيين باشد)،
•ارزش اقتصادي (اگر قابل تعيين باشد)، و
•صفر.
برگشت زيان كاهش ارزش
زيان كاهش ارزش شناسايي شده در دورههاي قبل براي يک دارايي (به جز سرقفلي) تنها در صورتي برگشت داده ميشود که مبلغ بازيافتني دارايي از زمان شناسايي آخرين زيان کاهش ارزش، افزايش يافته باشد.
در اين صورت، مبلغ دفتري دارايي بايد تا مبلغ بازيافتني آن افزايش يابد. اين افزايش معرف برگشت زيان کاهش ارزش است.
نکات برجسته
افزايش مبلغ دفتري يك دارايي (به جز سرقفلي) ناشي از برگشت زيان كاهش ارزش، نبايد موجب شود مبلغ دفتري جديد از مبلغ دفتري محاسبه شده با فرض عدم شناسايي زيان كاهش ارزش در سالهاي قبل، بيشتر شود.
پس از شناسايي برگشت زيان كاهش ارزش، استهلاك دارايي بايد در دورههاي آتي تعديل شود تا مبلغ دفتري جديد دارايي پس از كسر ارزش باقيمانده آن (در صورت وجود) بر مبنايي سيستماتيك طي سالهاي باقيمانده عمرمفيد دارايي، تخصيص يابد.
برگشت زيان كاهش ارزش واحد مولد وجه نقد
برگشت زيان كاهش ارزش يك واحد مولد وجه نقد بايد به تناسب مبالغ دفتري داراييهاي آن واحد (بهجز سرقفلي)، تخصيص يابد.
•در تخصيص برگشت زيان كاهش ارزش يك واحد مولد وجه نقد، مبلغ دفتري دارايي نبايد از اقل مبالغ زير، بيشتر شود:
•مبلغ بازيافتني آن (اگر قابل تعيين باشد)
•مبلغ دفتري دارايي با فرض عدم شناسايي زيان كاهش ارزش براي دارايي در سالهاي قبل.
مبلغ برگشت زيان كاهش ارزش غيرقابل تخصيص به يك دارايي بهدليل فوق، بايد به تناسب بين ساير داراييهاي واحد مولد وجه نقد (بهجز سرقفلي)، تخصيص يابد.
•برگشت زيان كاهش ارزش سرقفلي
•زيان كاهش ارزش شناسايي شده براي سرقفلي نبايد در دورههاي بعد برگشت شود.
•واحد تجاري بايد براي هر يك از طبقات دارايي، موارد زير را افشا كند:
•مبلغ زيانهاي كاهش ارزش شناسايي شده بهعنوان هزينه طي دوره.
•مبلغ برگشت زيانهاي كاهش ارزش شناسايي شده بهعنوان درآمد طي دوره.
•مبلغ زيانهاي كاهش ارزش شناسايي شده طي دوره كه به حساب مازاد تجديد ارزيابي منظور شده است، و
•مبلغ برگشت زيان كاهش ارزش شناسايي شده طي دوره كه به حساب مازاد تجديد ارزيابي منظور شده است.
از توجه شما سپاسگزاریم
موضوعات مرتبط: خلاصه استانداردهای حسابداری